διημερίδα της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων για τη λειτουργία του δικτύου των δομών, Σεπτέμβριος 2018

Νομική συνδρομή στα θύματα έμφυλης βίας – προβλέψεις και προβλήματα:

Έμφυλη βία

  • Μεγέθη του φαινομένου
  • Διάχυση στο σύνολο του κοινωνικού ιστού
  • Δεκάδες θύματα απευθύνονται σε συμβουλευτικά κέντρα μηνιαίως: η κορυφή του παγόβουνου
  • Εννοιολογική διεύρυνση με τη Σύμβαση της Κων/πολης

Γενικό σύστημα δωρεάν νομικής βοήθειας – διαδικασία και προβλήματα (Ν. 3226/2004):

  • Αποκλείονται οι μη έχοντες/ έχουσες νόμιμη διαμονή – μεγάλο τμήμα του πληθυσμού που υφίσταται τη βία
  • Η επιλογή γίνεται βάσει καταστάσεως που καταρτίζει ο οικείος Δικηγορικός Σύλλογος, συχνά χωρίς ειδικότερη εκπαίδευση
  • Η νομική βοήθεια παρέχεται χωριστά για κάθε δίκη και κάθε βαθμό δικαιοδοσίας, έως την αναγκαστική εκτέλεση της απόφασης. Επομένως μπορεί να αναλάβουν την ίδια υπόθεση, τόσοι δικηγόροι όσοι και τα δικαστήρια
  • Εξαιρετικά χαμηλές αμοιβές που αποτρέπουν πολλούς δικηγόρους

Αναγκαιότητα ειδικού παράλληλου συστήματος νομικής βοήθειας, όπως ουσιαστικά δημιουργείται με το Πρωτόκολλο Συνεργασίας

  • Εμπιστοσυνη του θύματος ότι λαμβάνει εξειδικευμένη συνδρομή
  • Ειδικές γνώσεις, όχι μόνο τεχνικές, σε σχέση με τον πληθυσμό (συχνά dropout, ευαλωτότητα πληθυσμού)
  • Αναγκαιότητα γνώσης των δυσκολιών, όπως η έλλειψη εκπαίδευσης όλων των επαγγελματιών πρώτης γραμμής, για την αποτελεσματική αντιμετώπισή τους. Παραδείγματα διακρίσεων εις βάρος θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας.

Προβλήματα εφαρμογής

  • Ανυπαρξία καταλόγου νομικής βοήθειας με δικηγόρους εξειδικευμένους σε ενδοοικογενειακή και εν γένει έμφυλη βία
  • Στο σύνολο σχεδόν των δικηγορικών συλλόγων της επαρχίας, η λίστα είναι η κοινή του γενικού καταλόγου, με τα αναφερθέντα προβλήματα έλλειψης ειδίκευσης και αποτρεπτικών αμοιβών
  • Δεν έχουν οργανωθεί σχεδόν καθόλου εκπαιδεύσεις δικηγόρων στην επαρχία
  • Υπαρχουν Συμβουλευτικά Κέντρα χωρίς καν σταθερό συνεργάτη ως νομικό σύμβουλο
  • Ιδίως για προσφυγικούς και μεταναστευτικούς πληθυσμούς, όπως και για θύματα trafficking, χρειάζονται ξεχωριστά, πολυθεματικά και εξειδικευμένα σεμινάρια υπό την αιγίδα της ΓΓΙΦ, τα οποία επίσης δε γίνονται
  • Αμοιβές εξαιρετικά χαμηλές, τέτοιες που μόνο η προσωπική στράτευση των δικηγόρων εξασφαλίζει ικανοποιητικά αποτελέσματα: εσφαλμένη προσέγγιση  
  • Μόνο στον πρώτο βαθμό δικαιοδοσίας εξασφαλίζεται δικηγόρος διορισμένος από το ΚΕΘΙ, γεγονός που εκθέτει πιθανόν σε περισσότερους κινδύνους την επιζήσασα ενδοοικογενειακής ή άλλης μορφής έμφυλης βίας
  • Παρατηρείται ενίοτε ότι η διαδικασία διορισμού συνηγόρου είναι χρονοβόρα, με αποτέλεσμα την εξάντληση ακόμα και αποφασισμένων θυμάτων
  • Χρηματοδότηση των Σ.Κ. με δόσεις, συγκεκριμένοι πόροι και για συγκεκριμένο διάστημα, που κλονίζει τις επιζήσασες αν δεν ξέρουν ότι θα έχουν ένα δικηγόρο μέχρι πέρατος της διαδικασίας
  • Όχι υποχρεωτική εκπαίδευση των δικηγόρων στα Πρωτόκολλα Συνεργασίας, με εξαίρεση το Δικηγορικό Σύλλογο Λάρισας

Προτάσεις

  • Τα ίδια τα ΣΚ στους εκάστοτε δήμους και χωρίς άλλη διαμεσολάβηση να έχουν δικηγόρους εξωτερικούς συνεργάτες ή μη, με δικαίωμα δικαστικής εκπροσώπησης και φυσικά το σχετικό κονδύλι από τον κρατικό προυπολογισμό κάθε χρόνο
  • Εποπτεία των υποθέσεων
  • Από το γενικό κατάλογο της νομικής βοήθειας να συμμετέχουν μόνο όσοι εκπαιδευθούν επι τούτου
  • Αναβάθμιση της συνεργασίας με τους δικηγορικούς συλλόγους της χώρας (σεμινάρια από το ΚΕΘΙ)

Συμπερασματικά

  • Δυστυχώς υπάρχουν επαγγελματίες πρώτης γραμμής ανεκπαίδευτοι τόσα χρόνια μετά το νόμο και χωρίς εποπτεία και διαπίστωση/ εξασφάλιση επάρκειας
  • Απαιτείται συστηματική δουλειά στο επίπεδο της ισότητας και της σεξουαλικής αγωγής. Οι βαθύτερες εγγραφές και νοηματοδοτήσεις για τον ανδρισμό, τη θηλυκότητα, τους έμφυλους ρόλους, επηρεάζουν ακόμα και τους δικηγόρους και τους δικαστές, κανείς δεν είναι απρόσβλητος στα στερεότυπα
  • Κοινωνικό φαινόμενο με πολλαπλά αίτια, το οποίο πλήττει όλα τα κοινωνικά και οικονομικά στρώματα και επομένως η αντιμετώπισή του δεν μπορεί παρά να είναι πολυεπίπεδη: αφορά εν γένει την ανισότητα
  • Ως κοινωνική παθογένεια, ως ακραίας μορφής αντικοινωνική συμπεριφορά δε μπορεί να αντιμετωπιστεί παρά μόνο σε συνδυασμό με την ευαισθητοποίηση και την επιμόρφωση του κοινωνικού συνόλου

Περισσότερα για τη Διημερίδα εδώ